'Vertaler, ziekbed, rouw.' Er zijn verschillende cruciale momenten in het succesverhaal van een boek. Een van die momenten is het gesprek tussen de vertegenwoordiger van de uitgeverij en de boekhandel. In dat verhaal is, na het afronden van het boek, het vooral aan anderen.

Ik bedoel: ik heb dit boek alleen geschreven, zonder hulp van AI, weliswaar dankzij al die mensen die mijn moeder kenden, en een aantal geweldige meelezers, maar ik alleen ben verantwoordelijk voor het resultaat. En mocht het nog tot mediaoptredens komen, waarvoor ik geen groot talent heb, dan ben ik ook als enige verantwoordelijk.

Maar in de vage fase tussen zetbestand en fysiek boek zijn er twee mensen heel belangrijk voor de zichtbaarheid en verspreiding van het boek. De vertegenwoordiger is de contactpersoon van de uitgeverij voor de boekhandel. Zij (in dit geval) spreekt boekverkopers op de beurs of in de boekhandel zelf, en houdt verkooppraatjes voor de boeken. Er wordt ook over acties en promotiemogelijkheden gesproken, maar vooral of een boek op voorraad wordt genomen of niet, in enkele exemplaren of in stapels. Dat laatste wordt beloond met een betere marge.

Ik heb onze vertegenwoordiger vaak in het voorbijgaan gezien, maar voor mijn afdeling destijds - Klassieke Oudheid - heb ik haar nooit onmoet. Dus toen ze bij Athenaeum langskwam om voor alle Singel Uitgeverijen boeken aan te bieden, zoals dat heet, schudden we elkaar voor het eerst de hand. Het was ongemakkelijk dat ze mijn boek aan mijn collega moest verkopen, dat zagen we allebei, maar ik deed mijn best dat te relativeren: de uitdaging ligt vooral bij die andere boekhandels, die kennen me helemaal niet.

Ze gingen in de kamer naast mijn kantoor zitten, en ik kreeg weinig mee van hun gesprek. Maar drie woorden: vertaler, ziekbed, rouw.

Zou ik De mensen die mijn moeder was daarmee verkopen? En waar dan wel mee? Mijn pitch begint telkens met een variant op mijn eerste zinnen: Mijn moeder stierf vlak voor ik zeventien werd, meer dan vijfentwintig jaar geleden. Ik wil weten wie zij was. Maar verkoopt dat? Ik hoop dat dat je in boek intrekt, je laat doorlezen, maar het boek zelf moet ook trekken. Je moet er wel aan willen beginnen. Pogingen:

• Wat wil je weten van je moeder?
• Wat had je willen vragen aan je moeder?
• Wie was je moeder voor ze je moeder was?
• Eén mens: een dochter, een geliefde, een moeder, een patiënt. En een docent, een tuinder, een vertaler, een agnost. Een vriendin, een zus. Hoe gaat dat samen?
• Waar begin je als je iemand wil leren kennen? Waar eindig je?
• Een boek over liefde en afscheid, ziekte en dood, taal en beeld, hoop en wanhoop. Over alles wat iemand menselijk maakt, en meer.

Werkt het? In de aanbiedingsfolder, het (inmiddels slechts digitale) boekwerk waarin alle boeken per seizoen worden aangeprezen, ging het over een intiem en origineel eerste boek van een subliem stilist - daar voelde ik me ook al ongemakkelijk over, ik zou dat nooit over mezelf durven zeggen. Ik ken persoonlijk enkele sublieme stilisten, zo schrijf ik niet. De ankeiler die de redactie uiteindelijk bedacht voor op de achterkant van het boek is:

• Een fijnzinnig onderzoek naar de (on)kenbaarheid van de ander en de rollen die we spelen in het leven

We gaan zien of het werkt!