Ik had er niet op durven hopen dat ik bij de boekhandel in mijn eigen stad zou liggen. Het is even zoeken, José kijkt me vanaf de afdeling ‘Waargebeurd’ aan, maar Heinen heeft me, en inmiddels gesigneerd. In totaal 21 22 Libris- en BLZ-boekhandels, telt zoek-een-boek.nl, ligt het boek.

Hulde dus aan Heinen, Het Colofon, Lovink, Dekker van de Vegt, Jansen & de Feijter, Van der Velde Zutphen & In de Broere, Island & De Dolfijn, de Kennemer, De Vries & Van Stockum, Blokker, Praamstra, Veenendaal, Broese, Kramer & Van Doorn, Donner — en mijn eigen zes boekhandels: Athenaeum x 3, Scheltema, Van Rossum en Het Martyrium. En toch: ik zou wel op meer plekken de zelfverzekerde blikken van mijn moeder willen zien, de kaart op die site kleurt vooral oranje (hier kán het boek besteld worden, maar ja, dan moet je dat wel weten).

(Update 23 oktober: het zijn nu 36 boekhandels.)

Het alwetende internet helpt me niet aan de anekdote over hoe Tommy Wieringa Joe Speedboot aan de man bracht: door stad en land af te reizen om in boekhandels naar zijn boek te vragen. Maar hij blijft geldig: om gekocht te worden, moet je op voorraad liggen. Nog een reden om zelfs mijn boek niet bij Bol te kopen: elke bestelling brengt een boekverkoper op een idee. De man die ooit mijn winkelchef was, het geheugen van Athenaeum, een autoriteit in alles, Herm Pol, vertelde me onlangs:

‘Elk vak is een samenzwering tegen de leek, heb ik mezelf altijd voorgehouden, de grootste kennis die in huis was, is de kennis die bij de klanten was, en dat is niet veranderd. Als je een klant helpt, is het goed om te kijken wat die klant bestelt. Vaak bestelden ze vreemde boeken, waarvoor de bestelafdeling heel veel moeite deed. En als zo'n boek dan binnen kwam, dan bekeek je het, en dacht je: dit moeten we ook hebben in de winkel. Met die klanten heb je een flink leger dat met je meedenkt zonder dat ze weten.’

Wees het leger van José. Vraag naar De mensen die mijn moeder was.